To była kiedyś „lokalna Mekka”. Niezwykłe odkrycie w miejscowości Studzianka

Bogdan Nowak
Bogdan Nowak
Badania przeprowadził prof. Fabian Welc z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Użył georadaru
Badania przeprowadził prof. Fabian Welc z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Użył georadaru UG w Łomazach
Są powody do radości. Na dawnym terenie szkolnym w miejscowości Studzianka (gm. Łomazy) odkryto pozostałości meczetu. Świątynia została oddana do użytku w 1817 roku. Funkcjonowała niespełna sto lat, do czasów I wojny światowej. Wówczas została spalona przez wycofujące się wojska rosyjskie (w ramach taktyki „spalonej ziemi”). Odkrycie jest kolejnym świadectwem niezwykłej historii regionu oraz jego wielokulturowości.

- Ten meczet był bardzo ważny dla miejscowej, muzułmańskiej społeczności – podkreśla Łukasz Węda, regionalista oraz prezes Stowarzyszenia Rozwoju Miejscowości Studzianka. - Wierni spotykali się tam podczas Kurban Bajram (to najważniejsze święto muzułmańskie – przyp. red.) oraz innych świąt, ale także na spotkaniach rodzinnych. Przyjeżdżali z różnych stron.

Cebulasta kopuła z półksiężycem

Tatarzy zostali sprowadzeni do Studzianki przez króla Jana III Sobieskiego. Żyli też w kilkunastu okolicznych miejscowościach. Ich społeczność dobrze się rozwijała. Co warto podkreślić, do muzułmańskiej parafii w Studziance należeli kiedyś przedstawiciele tej społeczności nie tylko z dzisiejszego powiatu bialskiego, ale także z sąsiednich regionów. Dlatego mówiono, że miejscowy meczet jest lokalną „Mekką”.

Ta społeczność niestety zanikła (ostatnia mieszkanka pochodzenia tatarskiego zmarła w 2006 r.). Po Tatarach pozostały jednak liczne ślady. To m.in. mizar, czyli stary cmentarz tatarski w Studziance. Znajduje się tam ponad 300 nagrobków. Najstarsze z nich pochodzą z XVIII w. Ważny był także meczet. Uwieczniono go m.in. na archiwalnych fotografiach, które znajdują się w zasobach Miejskiej Biblioteki Publicznej w Białej Podlaskiej. Ów drewniany budynek postawiono na planie prostokąta.

Miał pokryty gontem, czterospadowy dach (podobne świątynie funkcjonowały m.in. w Sorok Tatarach i Łukiszkach) oraz podcienia od frontu: wsparte na trzech słupach. Na szczycie meczetu można było oglądać niewielką, cebulastą kopułą z półksiężycem pokrytym blachą. Ta świątynia została spalona 15 sierpnia 1915 r.

Nie zapomniano o niej. O przeprowadzenie badań na tzw. meczecisku w Studziance starali się członkowie miejscowego Stowarzyszenia Rozwoju Miejscowości Studzianka. W ub. roku zwrócili się o to z prośbą do Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków. To przyniosło rezultaty. Badania przeprowadził prof. Fabian Welc z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Użył georadaru. Dzięki temu urządzeniu wykryto w Studziance pozostałości świątyni (m.in. fragmenty fundamentów) na głębokości do 0,5 m. Ustalono także jej wymiary. Było to 10 na 12 m.

Potrzebne dalsze badania

Z przeprowadzonych badań wynika także, że we wnętrzu meczetu użytkowano przynajmniej dwa pomieszczenia. To wszystko są doniosłe odkrycia doceniane nie tylko przez mieszkańców gminy.

- Zależało nam na określeniu dokładnej lokalizacji świątyni – mówi prezes Łukasz Węda. - Teraz chcemy na tym stanowisku przeprowadzić badania archeologiczne. Będziemy starać się o wsparcie zewnętrzne na ten cel. Jeśli wszystko się powiedzie, badania rozpoczną się jeszcze w tym roku.

iPolitycznie - Czy słowa Stefańczuka o Wołyniu to przełom?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na bialapodlaska.naszemiasto.pl Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie